ÇORUM ÖZEL HASTANESİ BİLGİLENDİRİYOR

Çorum Özel Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Tümer Güven gündemimizde yoğun bir şekilde yer alan Coronavirüs hakkında detaylı bilgiler verdi.

CORONAVİRUSLAR VE COVID-19 NEDİR?

Doç. Dr. Tümer Güven şunları söyledi; Coronavirus’lar soğuk algınlığından Orta Doğu Solunum Sendromu (MERS-CoV) ve Ağır Akut Solunum Sendromu (Severe Acute Respiratory Syndrome,SARS-CoV) gibi daha ciddi hastalıklara kadar çeşitli hastalıklara neden olan büyük bir virüs ailesidir. Coronavirus’ların insanlarda dolaşımda olan alt tipleri çoğunlukla soğuk algınlığına sebep olan virüslerdir. 31 Aralık 2019’da Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Çin Ülke Ofisi, Çin’in Hubei eyaletinin Vuhan şehrinde etiyolojisi bilinmeyen pnömoni (zatürre) vakaları bildirdi. 7 Ocak 2020’de ise daha önce insanlarda tespit edilmemiş yeni bir coronavirüs olarak tanımlandı ve hastalığın adı COVID-19 olarak kabul edildi. Mart 2020 başı itibariyle Çin’de salgının hızı yavaşlarken, İran, Kore Cumhuriyeti (Güney Kore) ve İtalya’da COVID-19 vakaları ve buna bağlı ölümler hızla artmaya başladı. Yine Mart 2020 başı itibariyle hastalık, insandan insana bulaşma özelliği nedeniyle hızla yayıldı. Dünya genelinde 100’ün üzerinde ülkeden hastalar bildirildi.

BULAŞMA DURUMU NASIL OLUR?

Hastalığın esas bulaşma yolu hasta bireylerden damlacık yoluyla olmaktadır. Hasta bireylerin öksürme, hapşırma yoluyla ortaya saçtıkları damlacıklara diğer kişilerin elleri ile temas etmesi sonrasında ellerini ağız, burun veya göz mukozasına götürmesi ve temas etmesi ile bulaşmaktadır. Çin’deki olguların epidemiyolojik özellikleri incelendiğinde ortalama inkübasyon süresinin 5-6 gün (2-14 gün) olduğu, bazı vakalarda 14 güne kadar uzayabileceği gözlenmiştir. Coronavirus’lar genel olarak dış ortama çok dayanıklı olmayan virüslerdir. Cansız yüzeylerde birkaç saat içerisinde aktivitesini kaybettiği kabul edilmektedir.

KLİNİK BULGULARI NASILDIR?

Hastalığın en yaygın belirtileri üst solunum sistemi semptomları; ateş ve öksürüktür. Daha ciddi vakalarda; pnömoni, ağır akut solunum yolu enfeksiyonu, böbrek yetmezliği ve hatta ölüm gelişebilir.

KORUNMA YOLLARI NELERDİR?

Hasta insanlarla temastan kaçınılmalıdır (mümkün ise en az 1 m uzakta bulunulmalı). Hastaların yoğun olarak bulunması nedeniyle mümkün ise sağlık merkezlerine gidilmemeli, sağlık kuruluşuna gidilmesi gereken durumlarda diğer hastalarla temas en aza indirmelidir. El hijyenine dikkat edilmelidir, sık aralıklarla eller temizlenmelidir. Eller en az 20 saniye boyunca sabun ve suyla yıkanmalı, sabun ve suyun olmadığı durumlarda alkol bazlı el antiseptiği kullanılmalıdır. Antiseptik içeren sabun kullanmaya gerek yoktur, normal sabun yeterlidir. Öksürme veya hapşırma sırasında burun ve ağzın tek kullanımlık kâğıt mendil ile kapatılmalı, kâğıt mendilin bulunmadığı durumlarda ise dirsek içinin kullanılmasına dikkat edilmelidir. Özellikle solunum bulguları (ateş, burun akıntısı, burun tıkanıklığı, hapşırma, öksürme, boğaz ağrısı gibi) varlığında, öksürük ve hapşırma sırasında yukarıda belirtilen uygulamalara dikkat edilmesi, ellerin sık olarak yıkanması, mümkünse kalabalık yerlere girilmemesi, eğer girmek zorunda kalınıyorsa ağız ve burnun kapatılması, mümkünse tıbbi maske kullanılması önerilmektedir. Hasta olmayan kişilerin maske takmasına gerek yoktur.